Van samen sporten naar samen verder in Drenthe
Hoe help je jonge nieuwkomers hun plek te vinden in Nederland? Volgens Renate Bijker, provinciaal én lokaal projectleider van Wereldmeiden-Wereldgozers MDT bij SportDrenthe, begint dat vaak met iets heel eenvoudigs: samen bewegen, plezier maken en elkaar leren kennen. Maar de impact reikt veel verder dan de sportactiviteit.
Van kennismaken naar zelfstandig meedoen
Voor Renate is Wereldmeiden-Wereldgozers (WM-WG) veel meer dan een sportproject. Het biedt jonge nieuwkomers de kans om de Nederlandse taal en cultuur beter te leren kennen, sociale contacten op te bouwen en hun weg te vinden in de samenleving.
“Sport is zo laagdrempelig en daar heb je weinig woorden voor nodig”, vertelt Renate. “Juist daardoor kunnen jongeren met verschillende achtergronden gemakkelijk met elkaar in contact komen.”
Wat haar vooral opvalt, is de ontwikkeling die jongeren tijdens het traject doormaken. Jongeren die aanvankelijk verlegen zijn of liever eerst toekijken, durven na verloop van tijd steeds vaker zelf initiatief te nemen. Ze leren afspraken maken, zelfstandig naar activiteiten reizen en ontdekken hoe ze hun vrije tijd zinvol kunnen invullen. In Emmen zag Renate bijvoorbeeld hoe jongeren elkaar uiteindelijk ook buiten het project ontmoetten. “Later zag ik een paar meiden uit eerdere groepen samen in de stad lopen. Dat is toch prachtig?”
Een ontmoeting die blijft
Soms ontstaat er tijdens een activiteit dus een verbinding die veel langer duurt dan het MDT-traject.
Zo nam een Nederlandse buddy in Emmen een deelneemster mee naar de boksschool van haar oom. Inmiddels sporten ze daar nog steeds samen. Ook twee jongens die tijdens het project voor het eerst kennismaakten met taekwondo, waren direct enthousiast. Dankzij ondersteuning vanuit het Jeugdfonds Sport & Cultuur konden zij blijven sporten bij de vereniging.
Dat is precies wat Renate belangrijk vindt: jongeren niet alleen laten kennismaken met verschillende sporten, maar hen ook de weg wijzen naar sportverenigingen waar ze na afloop zelfstandig verder kunnen.
En soms gaat het vooral om de ervaring. Zoals tijdens een mountainbikeclinic in Hoogeveen, waar ook meiden in lange jurken enthousiast op de mountainbike stapten. Er werd gevallen, gelachen en weer opgestaan. Dat kan sport voor jongeren betekenen: grenzen verleggen, nieuwe dingen durven proberen en samen plezier beleven.
Leren van elkaars wereld
Ook Nederlandse buddy’s leren: zij ontdekken andere culturen, gewoonten en perspectieven.
In Emmen zag Renate buddy’s steeds vaker zelf het initiatief nemen en een deel van de begeleiding oppakken. Dat is een ontwikkeling die ze ook bij nieuwe groepen graag stimuleert.
Culturele verschillen worden daarbij niet uit de weg gegaan. Met behulp van cultuurkaarten uit de training bespreken jongeren bijvoorbeeld hoe gewoonten en verwachtingen tussen landen kunnen verschillen.
Ook de samenwerking met het onderwijs is belangrijk. Door in Assen jongeren van de internationale schakelklas (ISK) en DC Terra bij elkaar te brengen, ontstaan ontmoetingen die anders misschien niet zouden plaatsvinden. Betrokken docenten helpen om die verbinding tussen jongeren en met het project verder te versterken.
Bouwen aan blijvende verbindingen
Voor SportDrenthe sluit Wereldmeiden-Wereldgozers MDT naadloos aan bij de ambities rondom inclusie, sociale veiligheid, toegankelijkheid en participatie. Ook binnen het onderwijs groeit het enthousiasme. Scholen zien de meerwaarde van het programma en willen graag verder samenwerken. Maar hoe zorg je ervoor dat deze waardevolle aanpak ook op langere termijn blijft bestaan? Volgens Renate ligt de sleutel bij een stevige samenwerking tussen onderwijs, sport én gemeenten.
Bij gemeenten ziet ze kansen, maar ook een uitdaging. “Gemeenten zien wel dat ze iets moeten met inclusie en integratie, maar het is niet altijd duidelijk vanuit welk beleidsterrein ze dit moeten oppakken.” Renate sprak onlangs nog een gemeentelijke beleidsmedewerker inclusie en maakte een afspraak om hierover verder in gesprek te gaan.
Daarmee raakt ze aan een belangrijk vraagstuk: Wereldmeiden-Wereldgozers draagt bij aan meerdere gemeentelijke beleidsdoelen, maar wie voelt zich binnen de gemeente verantwoordelijk om het programma structureel mogelijk te maken? Het raakt immers aan integratie, jeugd, onderwijs, sport, welzijn én participatie.
Daarom werkt SportDrenthe samen met partners in Groningen en Fryslân binnen MDT Verankerd aan een duurzame toekomst voor Wereldmeiden-Wereldgozers MDT. Door de maatschappelijke waarde zichtbaar te maken en onderwijs, gemeenten en andere organisaties nauwer te betrekken, zoeken de partners naar een structurele plek en een bredere financieringsbasis voor het programma.
Renate heeft daar een duidelijke wens bij: “Dat het vanuit het onderwijs gewoon is ingebed in het onderwijssysteem en dat wij ons vooral kunnen bezighouden met onze rol als aanjager van het project en de verbinding richting sport.”
Want uiteindelijk moet het succes van Wereldmeiden-Wereldgozers MDT niet afhankelijk blijven van individuele enthousiaste medewerkers of tijdelijke subsidies. De uitdaging is om van een waardevol project een vanzelfsprekend onderdeel van de lokale samenleving te maken.
Ook voor Renate zelf een leerproces
Renate vertelt dat ze door haar werk ook zelf meer inzicht heeft gekregen in andere culturen en in de ervaringen die jonge nieuwkomers met zich meedragen. Ze ziet hoe belangrijk het is om jongeren de ruimte te geven en wederzijds respect te stimuleren.
Als ze Wereldmeiden-Wereldgozers in een paar woorden moet samenvatten, noemt ze: wederzijds respect, zinvolle vrijetijdsbesteding, inburgering en integratie.
En misschien is dat wel de belangrijkste opbrengst van het project: jongeren die niet alleen samen sporten, maar elkaar ook buiten de activiteiten weten te vinden. Want echte verbinding stopt niet wanneer de sportactiviteit is afgelopen.